OpenOffice.org in dagelijks gebruik

Writer en Presenter

Door Jos Thalen

Inleiding

Ook Linux gebruikers hebben (af en toe) een tekstverwerker nodig. Zelfs een spreadsheet- of presentatie applicatie is niet overbodig. Vandaar dat er verschillende (gratis) Office Suites voor Linux verkrijgbaar zijn.

Dit artikel gaat over OpenOffice (OO vanaf nu), een open en gratis versie van StarOffice. Belangrijke verschillen met StarOffice zijn, behalve het feit dat OO gratis is, dat StarOffice betere filters voor o.a. Microsoft Office documenten heeft, en over andere fonts beschikt.

Voor meer informatie over de verschillen tussen OO en StarOffice, zie http://www.openoffice.org/FAQs/mostfaqs.html#7

Downloaden & installatie

De eenvoudigste een meest gebruikte manier is om gewoon de binaries van OO te downloaden. Dit kan via de OO site, www.openoffice.org. Hier vind je links naar mirrors in o.a. Nederland, maar uiteraard ook andere landen in Europa.

Er bestaan localised versies, in onze eigen taal dus. Helaas is op het moment de nieuwste versie (1.0.3) nog niet vertaald. Wel bestaan er voor de Nederlandse taal spellingscontroles. (Hierover later meer).

Er vanuit gaande dat het downloaden gelukt is, heb je een bestand genaamd Ooo_1.0.3.1_LinuxIntel_install.tar.gz. Het is ongeveer 70 MB groot, en uitgepakt maakt het een directory genaamd 'install' aan. Cd naar deze directory, en voer het setup script uit. Dit moet vanuit X (of in ieder geval op X laten draaien). Open een xterm (waar x staat voor x, g, k, e, w of wat dan ook ;) en type in die dir './setup' gevolgd door Enter in.

Er start een grafische installer:

Bekend uit de windows wereld, maar levert geen problemen op.

De Installer werkt makkelijk, de gebruiker hoeft alleen een installatie pad op te geven, en eventueel gegevens als naam, adres etc. Een probleem zou kunnen voorkomen bij het zoeken naar de Java runtime environment. Misschien heb je die geïnstalleerd. Zo ja, geef dan aan waar, zo niet, maakt niet veel uit voor normale toepassingen.

Eenmaal geïnstalleerd kun je OO starten via het 'soffice' programma in de 'program' directory in de map die OO installatie heeft aangemaakt. Het is misschien handig om een symbolic link vanuit /bin/ te maken, zodat het eenvoudig weg met 'soffice' te starten is.

OpenOffice starten, eerste indruk

Op een modern systeem zou OO moeten kunnen starten in ongeveer 8 seconden. Op mijn computer (P3/1700mHz/512MB) doet ie het in ongeveer 6 seconden. Het ligt er ook aan welke Desktop Environment of window manager je gebruikt: KDE en Gnome gebruiken zelf al redelijk wat geheugen, waardoor swappen misschien noodzakelijk wordt. Een lichte window manager zoals FluxBox helpt hierbij best aardig.

Maar goed, eenmaal gestart loopt OO eigenlijk best snel. Het start standaard met de tekstverwerker. (Voorheen bekend als StarWriter uit StarOffice). OO gebruikt niet zoals vroegere versies van StarOffice een complete desktop omgeving, maar start alleen de applicatie zoals de tekstverwerker.

OpenOffice met de tekstverwerker, een redelijk bekend uiterlijk

Zoals het screenshot laat zien ziet OO er redelijk 'standaard' uit. De term 'standaard' slaat op de menubalk met 'File Edit View ...' en de gebruikelijke knoppen voor Bold, Italic en Underlined. Een voormalig gebruiker van bijvoorbeeld Microsoft Word zou er best mee uit de voeten kunnen.

De tekstverwerker

Tijdens mijn studie maak ik het meest gebruik van de tekstverwerker. Het is een uitgebreid programma, waarmee eenvoudig professionele teksten, verslagen etc. kunnen worden geschreven. Natuurlijk hoef ik Linux gebruikers niet te vertellen hoe ze de knoppen voor 'font grootte', Bold, 'font color' en 'File Open' moeten gebruiken, het is veel interessanter om te horen hoe OO nou in de praktijk werkt!

Die praktijk bestaat namelijk voor een groot deel uit Microsoft Word gebruikers. Die mensen die hardnekkig .doc bestanden blijven sturen. Hoe doet OO dat? Uit ervaring kan ik vertellen dat dat redelijk tot goed gaat. Standaard opmaak functies zoals alinea's en tabs worden meestal foutloos overgenomen. Ook plaatjes e.d. komen goed over in OO.

Maar ook wat minder gebruikte (naar mijn mening dan) functies worden herkend! Neem nou de 'Word-Commentaar-Wolkjes'. Tot voor kort wist ik niet van hun bestaan, tot ik een verslag terug kreeg met daarin commentaar in die wolkjes. (Dat dat commentaar in de wolkjes stond schreef de leraar me in een mailtje). Aangezien ik er nooit van gehoord had, vreesde ik het ergste, maar in tegendeel: OO herkende ze perfect.

Een commentaarwolkje hangt in een vakje boven de normale tekst

De wolkjes werden weergegeven als kleine gele blokjes aan het einde van een regel. Als je de muis cursor er boven laat hangen, verschijnt het commentaar. Als je erop dubbel klikt, kun je het commentaar bewerken. Perfect dus.

Ook het converteren de andere kant op, dus van OO naar Microsoft Word formaat werkt aardig. Hoewel sommige dingen er wat raar uit komen te zien, zoals bullets en nummeringen, ontstaan er geen enorme problemen. OO 1.0.3 kan o.a. wegschrijven naar het Word 97 en XP formaat, ik heb beide bekeken, en ze werken best aardig. (Ook volgens Word gebruikers).

Over het algemeen zijn tabellen, plaatjes en geavanceerde opmaak de meeste bronnen van converteer foutjes (Beide kanten op).

Het presentatie programma

Na de tekstverwerker voor mij het meest gebruikte programma. Met de presenter is het mogelijk mooie multimedia presentaties te maken. OO Presenter beschikt over enkele standaard opmaak sjablonen, achtergrondjes en slide overgang animaties.

De presenter met een presentatie geladen, in een overzicht-view. Een groot aantal slides tegelijk weergegeven.

De gebruiker kan bij het maken van de presentatie kiezen uit verschillende view modes: je kunt alle slides in 1 keer op beeld weergeven, of 1 slide in beeld zetten en deze bewerken.

De features van de presenter zijn redelijk uitgebreid. De interface is redelijk gebruiksvriendelijk, en leert snel. Via een tab overzicht onderin het venster is makkelijk te navigeren door alle slides heen, en kunnen ook slides toegevoegd of verwijderd worden.

Verschillende extra windowtjes maken bepaalde opties en view modes makkelijk bereikbaar.

De import en export filters van OO Presenter werken best goed, als het gaat om Microsoft Powerpoint bestanden. (De enige soort die ik gebruk). Importeren gaat goed, maar net als bij Word bestanden moeten er niet te veel rare fonts en/of rare tekens in zitten.

Een probleem ontstond bij mij bij het inlezen van een Wiskunde presentatie, waarin verschillende 'rare' wiskundige symbolen voorkwamen. Dit heeft volgens mij vooral aan de fonts gelegen, want toen ik eenmaal de windows fonts geïnstalleerd had, verschenen matrices en formules goed:

Matrices en wiskundige tekens in Presenter

Een probleem wat niet te vermijden valt is het ontbreken van ondersteuning voor filmpjes. Microsoft Powerpoint heeft de mogelijkheid filmpjes in de presentatie op te nemen. OO Presenter kan dit nog niet. Een mogelijke oplossing is om een toetsenbord combinatie te koppelen aan een command die mplayer een filmpje fullscreen laat zien.

Ook het invoegen van een URL, om daarmee een browser en site te starten is me niet gelukt. (In OO 1.0.2).

Verder is OO Presenter een complete en professionele presentatie programma, dat zeker niet onderdoet voor bijvoorbeeld Microsoft Powerpoint.

Algemene opmerkingen/tips

Fonts

Wat bij sommige gebruikers wel problemen kan geven zijn de lettertypes (Fonts dus). Natuurlijk zijn de Windows gebruikers trots op hun mooie true type Arial en Verdana, maar helaas komt Linux daar standaard niet mee. Toch is het niet moeilijk om ook in Linux die mooie fonts te gebruiken.

Een duidelijke handleiding daarvoor is hier te vinden: http://www.openoffice.org/FAQs/mostfaqs.html#8

Een andere optie is om OO alle 'rare' fonts te laten vervangen door bijvoorbeeld Helvetica of Times. Dit kan via 'Tools/Options/OpenOffice.org/Font Replacement'. Toen ik zelf de Windows fonts nog niet had, heb ik die manier gebruikt om teksten leesbaar te houden.

Printen

Printen geeft onder OO geen problemen. Zo lang de gebruiker zijn of haar printer goed geïnstalleerd heeft, en de printer werkt, stuurt OO de te printen bestanden wel door. OO biedt een redelijk standaard set met printer instellingen, van resolutie tot papier formaat.

Nederlandse taalhulp

Om de Nederlandse spellingcontrole te kunnen gebruiken, moet je die eerst downloaden, en wel hier vandaan: http://whiteboard.openoffice.org/lingucomponent/download_dictionary.html

Dit ZIP bestand moet worden uitgepakt naar de ./user/wordbook/ directory in de OO directory. Eenmaal uitgepakt moet het bestand 'dictionary.lst' worden aangepast (of aangemaakt), en worden voorzien van de regel:

DICT nl NL nl_NL

Start OO op, en stel via 'Tools/Options/Language Settings/Writing Aids' de juiste taal in. Voor meer informatie, zie ook http://whiteboard.openoffice.org/lingucomponent/download_dictionary.html

Naar mijn mening is de taal hulp best handig, maar niet zo goed als commerciële varianten. Onbekende samenstellingen ziet hij als fout, en biedt aan om ze op te delen in bekende woorden. Natuurlijk kan dit ook aan mijn taal ontwikkeling liggen, maar soms maakt hij van redelijk normale samenstellingen de raarste dingen.

Ondersteuning

Zoals voor bijna elke Linux applicatie is ook voor OO genoeg documentatie te vinden op Internet. Naast www.openoffice.org zijn er natuurlijk nieuwsgroepen en forums. Overigens is www.OpenOffice.org naar mijn mening een erg duidelijke en uitgebreide bron van informatie. Er staan tutorials, hulp bestanden en links naar meer informatie en hulp.

Gebreken van OpenOffice

Hoewel de software me erg goed bevalt, zijn er toch enkele gebreken duidelijk geworden.

Zo zou het mooi zijn als Presenter de mogelijkheid kreeg om filmpjes te spelen, of webpagina's te kunnen openen.

Ook de snelheid van het opstarten, en soms van het laden van bepaalde bestanden mag wel wat sneller. De eigen formaten laden vrij snel, maar bestanden van andere Office applicaties nemen ruim de tijd om zich in te laten laden/ zich te laten converteren. Dit is natuurlijk logisch, maar wel jammer.

Conclusie

Nu ik een tijd lang met OO gewerkt heb als Office Suite moet ik zeggen dat het me heel goed bevalt. Hoe gek je het ook wil, OO doet het wel. Van mooie presentaties tot verslagen en andere teksten. Problemen met converteren zijn eigenlijk minimaal, tenzij je echt geavanceerd gaat opmaken.

Het is in mijn ogen een Office Suite gelijk aan Microsoft Office, op sommige punten minder, op sommige punten beter. Snelheid bij het opstarten blijft een probleem, maar eenmaal gestart gaat het allemaal best. Stabiliteit is goed, in de ongeveer 12 maanden dat ik er mee heb gewerkt, is OO 1 keer echt gecrashed. (Maar herstelde wel netjes alle documenten na het herstarten).

Concluderend, een aanrader voor Linux gebruikers, of Windows gebruikers die van Microsoft Office of Corel afwillen.

Links

“OpenOffice.org” - http://www.openoffice.org

“OpenOffice.org, StarOffice gaining momentum, expert says” - http://searchenterpriselinux.techtarget.com/qna/0,289202,sid39_gci888081,00.html

“OpenOffice.org news” - http://www.openoffice.org/news.html