Emacs Mini-HOWTO

Door Roeland Kok (1999)

Hierbij is gebruik gemaakt van de ingebouwde Engelstalige Emacs tutorial.

Vrijgegeven onder de GFDL.

Inleiding
Toetsnotatie
Adres
Emacs starten
Tekst bewerken
Meerdere windows
Zoeken in Emacs
Word Wrap
Bestanden openen en bewaren
Hulp opvragen
Overige nuttige toetsencombinaties
Emacs afsluiten

1. Inleiding

Wie met Linux werkt, heeft de keus uit een ruim aanbod tekst-editors. Een van de beste uit de serie is emacs. Deze editor lijkt op het eerste gezicht moeilijk te bedienen, maar als je eenmaal gewend bent aan de manier van werken, komt het allemaal heel natuurlijk over.

Deze howto behandelt de meest-gebruikte bedieningsfuncties. Bij het schrijven hiervan is niet gepoogd een complete handleiding neer te zetten. Er is gebruik gemaakt van de ingebouwde emacs tutorial (Engels), die aan te roepen is met de toetsen: C-h t (Ctrl-h, t).

2. Toetsnotatie

In deze howto wordt gebruik gemaakt van de volgende toetsennotatie:

C-letter: Druk op Ctrl + letter
M-letter: Druk op Alt (Meta) + letter
C-M-letter: Druk op Ctrl + Alt + letter

3. Adres

Vragen en opmerkingen aangaande deze howto kunnen gericht worden aan Roeland Kok op e-mailadres <roeland@linux-box.nl>.

4. Emacs starten

Emacs kan vanaf de Linux- of Unix-prompt gestart worden middels het volgende commando:

emacs [filename]

Waarbij [filename] het bestand is dat bewerkt (of aangemaakt) moet worden. Emacs wordt gestart.

5. Tekst bewerken

In het edit-venster kan op normale wijze tekst worden getypt. Aan het eind van de regel wordt overgesprongen naar de volgende regel. Aan het eind van de vorige regel wordt een backslash geprint '\'.

De volgende toetsen kunnen worden gebruikt in de edit-modus:

C-f: Cursor een teken naar voren
C-b: Cursor een teken naar achter
C-n: Cursor naar de volgende regel
C-p: Cursor naar de vorige regel

Navigeren door de tekst kan ook met de pijltjestoetsen, mits deze aanwezig zijn op het toetsenbord. Tevens zijn de volgende toetsen aanwezig voor het scrollen:

C-v: Een scherm omlaag
M-v: Een scherm omhoog

Voor het wissen van de geschreven tekst kunnen de volgende toetsen gebruikt worden:

M-: Wis woord voor de cursor
M-d: Wis woord achter de cursor

Daarnaast kan nog de C-k toets gebruikt worden voor het wissen van de tekst op een regel. Eenmaal C-k indrukken wist de tekst, een tweede maal deze combinatie gebruiken wist ook het NewLine-karakter.

6. Meerdere windows

Als een groot tekstbestand bewerkt wordt, kan het handig zijn met twee vensters tegelijk te werken. Elk venster kan zich dan op een andere plaats in het document bevinden. Om het huidige venster te splitsen, wordt het volgende commando gebruikt:

C-x 2

Een tweede venster verschijnt, met als inhoud het oorspronkelijke document. Beide vensters worden up-to-date gehouden tijdens het typen. Gebruik de volgende toetsencombinatie om in het niet-actieve venster te scrollen:

C-M-v

Om tussen de twee windows te schakelen, gebruikt men:

C-x o

Om het tweede window te sluiten en het actieve window open te laten, wordt de volgende combinatie gebruikt:

C-x 1

7. Zoeken in Emacs

Het kan nodig zijn in een document een bepaald woord of bepaalde karakter combinatie te zoeken. Dit kan bereikt worden met het C-s commando. C-s vraagt om invoer, doormiddel van de I-search (incremental search) prompt onderaan het scherm.

Tijdens het intypen van de gezochte tekst, begint emacs al gelijk met zoeken. Stel, er wordt gezocht naar het woord 'window' in een document. Als achter de I-search-prompt de 'w' wordt ingetypt, springt de cursor direkt naar de eerst voorkomende 'w' in de tekst. Zo verder met de rest van het woord. Is het woord gevonden, dan is het mogelijk het volgende woord te zoeken door nogmaals de combinatie C-s op te geven.

8. Word Wrap

Een optie die alle zichzelf respecterende tekstverwerkers bieden en ook in de emacs editor aanwezig is, is de word wrap-functie. De word wrap modus van emacs kan ingeschakeld worden door het intypen van het volgende commando:

M-x auto fill mode

De tekst 'auto fill mode' moet dus ingetypt worden na de M-x toetsencombinatie. Om de auto fill-modus uit te schakelen, moet het voorgaande commando nogmaals ingevoerd worden.

9. Bestanden openen en bewaren

Om in emacs een bestand te openen, wordt gebuik gemaakt van het volgende commando:

C-x C-f [bestandsnaam]

Geef dus eerst de combinaties C-x en C-f, en type vervolgens de naam van het te openen bestand. Mocht het ingetypte bestand niet bestaan, dan wordt deze aangemaakt.

Het opslaan van bestanden geschiedt met het commando:

C-x C-s

Onder in beeld verschijnt de mededeling 'Wrote [pad/bestandsnaam]'. Mocht de gebruiker alvorens het bestand op te slaan een bevestiging willen geven, dan kan de toetsencombinatie C-x s gebruikt worden. Emacs stelt de vraag: 'Save to [pad/bestandsnaam]?'. Na een bevestiging doormiddel de 'y'-toets wordt het bestand pas opgeslagen.

Het is ook mogelijk het huidige bestand op te slaan onder een andere bestandsnaam en wel met het commando:

C-x C-w

Emacs vraagt na gebruik van bovenstaande toetsencombinatie om de nieuwe naam van het tekstbestand. Type deze in en bevestig met <enter>.

10. Hulp opvragen

Emacs is voorzien van een uitgebreid hulp-systeem. Dit systeem is bereikbaar via de C-h combinatie. Een aantal C-h combinaties:

C-h k: Hulp voor toetsencombinaties
C-h t: Opent TUTORIAL bestand (een les emacs)
C-h ?: Laat alle C-h combinaties zien

De tutorial (C-h t) is aan te raden. Deze behandeld de in deze howto genoemde opdrachten en meer. De tutorial is in het Engels geschreven.

11. Overige nuttige toetsencombinaties

Een aantal toetsencombinaties is het kennen waard. Deze worden kort besproken.

C-x u: Undo

Maakt de laatst gebruikte toetsencombinatie ongedaan

C-g: Cancel operation

Keert onmiddelijk terug naar het huidige document zonder de toetsencombinatie uit te voeren. Stel, de combinatie C-h is ingetypt, maar de gebruiker wenst op het laatste moment toch geen helpscherm te zien, kan deze met de C-g combinatie ongedaan gemaakt worden.

12. Emacs afsluiten

Als de gebruiker klaar is met het bewerken of bekijken van tekst, kan emacs afgesloten worden. Dit wordt gedaan met de toetsencombinatie:

C-x C-c

Als er bestanden open staan die gewijzigd zijn, maar nog niet opgeslagen, vraagt emacs of dit alsnog moet. Emacs wordt hierna afgesloten en de gebruiker keert weer terug naar de command-prompt.