Debian GNU/Linux
Door Roeland Kok
Vrijgegeven onder de GFDL.
Naam:
Computer platformen:
Website: |
BeschrijvingDebian GNU/Linux is een volledig vrije GNU/Linux distributie, ontwikkeld door een groot samenwerkingsverband tussen developers, testers en gebruikers over de hele wereld. Debian is voor vele architecturen beschikbaar en komt in verschillende smaken. Debian is een populaire distributie-keus onder gevorderde gebruikers en ontwikkelaars, maar ook voor beginnende GNU/Linux-gebruikers is het zeer geschikt. Een kwestie van smaakDebian GNU/Linux kent drie verschijningsvormen: stable, testing en unstable. Stable uitgaven zijn grondig getest en staan als een blok. Voor server-doeleinden is een stable uitgave van Debian zeer geschikt. Nadeel van de stable variant is dat er veelal met oudere software gewerkt wordt, waar enkel nog beveiligings-updates voor uitgebracht worden. De testing uitgave biedt nieuwere software, waar enige vorm van betrouwbaarheids-test aan vooraf gegaan is. De unstable uitgave ('Sid') biedt zeer recente software. Als een pakket enkele weken in unstable heeft gezeten zonder grote problemen, stroomt deze door naar de testing uitgave. Eens in de paar jaar wordt de testing uitgave bevroren en vervangt deze de oude stable variant. Deze interessante manier van ontwikkelen is kenmerkend voor het Debian GNU/Linux project. Een groot aantal projecten gebruikt Debian GNU/Linux als basis voor een andere distributie. Bekende projecten op dit moment zijn Knoppix, Libranet en Ubuntu. Veel van deze projecten richten zich op extra gebruiksvriendelijkheid. Deze projecten laten we in deze pagina buiten beschouwing, aangezien het losstaande distributies zijn. InstallatieDe installatie van Debian is recht door zee. In een karakter-georienteerde omgeving wordt de gebruiker door alle stappen van de installatie geleid. De nieuw uitgebrachte Debian Installer is een zeer grote verbetering ten opzichte van de oudere ('woody') installer. Het feit dat er niet geklikt kan worden tijdens het installeren, is voor de ene gebruiker niet acceptabel, maar voor een ander weer plezierig. Wat gebruiksvriendelijkheid betreft doet de tekstuele installer van Debian niet onder voor grafische installers van Fedora, Mandrake of SUSE. Debian is op verschillende manieren te installeren. Het is mogelijk om een volledige CD-set te kopen of te downloaden (op dit moment bestaat een volledige Debian CD-set uit ongeveer veertien CD's), of een installatie vanaf het Internet te doen. De laatste methode is aan te raden voor mensen met een snelle breedband-verbinding, aangezien je dan gegarandeerd de nieuwste pakketten binnenkrijgt, inclusief beveiligings-updates. De nieuwe Debian Installer leidt in een minimaal aantal stappen de gebruiker van niks naar een volledig werkende Debian-configuratie. Netwerk-configuratie, hardwareherkenning en andere noodzakelijke onderdelen verlopen meestal vlekkeloos, al is natuurlijk niet gegarandeerd altijd alle hardware direct herkend. Na het installeren van een basis-systeem kan gekozen worden op welke manier de rest van het systeem geinstalleerd moet worden (waarbij de meest voor de handliggende keuzes zijn, een installatie vanaf CD, of een installatie vanaf het Internet). Debian komt zelf met enkele suggesties voor het indelen van de harde schijf, waar de gebruiker mee akkoord kan gaan of zelf nog enkele wijzigingen in aan kan brengen. Er kan ook gekozen worden voor een volledig handmatige harde schijf-indeling. Eenmaal voorzien van het basissysteem, kan via het voorgeschotelde 'tasksel' (taak-selectie) gekozen worden wat het primaire doel van de installatie zal zijn. Een uitgebreidere pakketkeuze kan gedaan worden met aptitude, maar in de installatie-fase is het niet noodzakelijk nog specifiekere keuzes te maken - dat kan later alsnog.
Veel delen van de configuratie kunnen voltrokken worden tijdens de installatie en het is mogelijk om in vrij korte tijd een goed werkende desktop (of server) op te zetten. Debian kent niet iets als een 'Default Desktop'. Het is aan de gebruiker de keuze van desktop-omgeving (KDE, Gnome, Xfce4, e.d.) of window manager te maken. Welke keus de gebruiker ook maakt, in elke werkomgeving is het standaard Debian-menu beschikbaar, waarin alle geinstalleerde applicaties zijn opgenomen. Vanuit het Debian-project worden op veel gebieden dus geen keuzes gemaakt voor de gebruiker. Voor de een een vloek, voor de ander een zegen. Meegeleverde softwareDebian GNU/Linux biedt een immense collectie beschikbare software. Alle programma's, bibliotheken, documentatie en dergelijke, zijn/is te installeren met behulp van het apt-systeem. In de unstable (Sid) uitgave zijn op moment van schrijven bijna 18.000 pakketten beschikbaar. Software installatie systeemSoftware toevoegen en verwijderen: Debian GNU/Linux beschikt over een geavanceerde installatie-tool (advanced package tool, apt), waarmee in een commando de gewenste software (en afhankelijkheden) geinstalleerd worden vanaf CD of Internet. Met apt kun je de beschikbare pakketten doorzoeken en als je gevonden hebt wat je zoekt, zorgt apt dat alle bijbehorende pakketten geinstalleerd worden. Apt gebruikt 'dpkg' om de binnengehaalde pakketten te installeren. Hoe dat technisch in elkaar steekt is te vinden in een van de verschillende Debian/apt FAQ's. Van nature is apt een command-line programma, waarmee je dus in een terminal software kan installeren en verwijderen. Er is echter een keur aan grafische 'frontends' beschikbaar, waarmee je met enkele muisklikken hetzelfde kunt bereiken (bijvoorbeeld 'synaptic'). Zelfs in console is het mogelijk een gebruiksvriendelijk programma te gebruiken voor software-installatie, genaamd 'aptitude'. Voor elk wat wils dus. 
Synaptic: een grafische frontend voor apt. Software updaten: Met enkele commando's (of enkele muisklikken, afhankelijk van de gebruikte methode) is het hele systeem up-to-date te maken. Vooral voor breedband-bezitters is het een fluitje van een cent. Met een commando wordt de pakket-lijst up-to-date gebracht en met een tweede commando geeft de gebruiker Debian opdracht om alle geinstalleerde software te updaten. Er worden verschillende updates aangeboden:
De stable-smaak van Debian GNU/Linux heeft in zeer korte tijd na het bekend worden van problemen een security-fix beschikbaar. De testing-smaak kan ook gebruik maken van security-fixes, maar deze komen soms met enige vertraging beschikbaar. Sid doet het zonder security-specifieke updates, maar hier ligt de software-update-cyclus op een snelheid, dat een nieuwe release of patch vaak in no-time opgenomen wordt. Grote projecten hebben soms wat tijd nodig om te verschijnen in Debian, omdat de pakket- en afhankelijkheden-lijst zo groot is, dat er meet veel dingen rekening gehouden moet worden bij het introduceren van nieuwe versies. Soms is een pakket pas na enkele weken beschikbaar voor Debian, maar het komt ook voor dat zelfs voor de 'officiele' release, of zeer kort erna, het pakket geintroduceerd wordt in Debian. OndersteuningDe 'community' rond Debian 'maakt' het product. Aangezien iedereen betrokken kan zijn bij de ontwikkeling van Debian, van developer tot gewone gebruiker, wordt ook vanuit de community ondersteuning geleverd. Een enorme keus uit mailinglijsten en een archief dat vele jaren in de tijd terugreikt, biedt voor elk probleem een plek om handreikingen te krijgen om verder te kunnen zoeken. Naast de mailinglijsten, documentatie, FAQ's en Howto's, is een IRC kanaal te bereiken op irc.debian.org (Freenode) en is een 'unofficial' forum opgezet op http://forums.debian.net/ |