Community Complicaties

over community en GNU/Linux groei

door Roeland Kok, september 2003

Vrijgegeven onder de GFDL.

Het waarom

Dit stuk heb ik geschreven uit frustratie. Frustratie door eindeloze discussies waar ik op den duur maar ben uitgestapt. In plaats van nogmaals die discussie aan te gaan heb ik besloten wat met mijn visie op de problematiek te doen en het op te schrijven.

Vermenigvuldig dit document gerust, verspreiding staat vrij, op voorwaarde dat auteursrechten gerespecteerd worden en mijn naam vermeld blijft.

'In onze tijd...'

GNU/Linux is in opmars. De rustige jaartjes zijn voorbij. Binnen een paar jaar is de community geconfronteerd met een groei van fora, nieuwsgroepen en mailinglijsten waar je U tegen zegt. Voor een deel van de huidige community is dit een mijlpaal in de reis naar het ultieme doel: eindstation World Domination. Voor een andere groep staat deze groei gelijk aan verloedering van de communityspirit en Howto Cultuur.

GNU/Linux is nieuw voor velen. Nieuwe dingen zijn spannend en, aangezien wij mensen van het onderzoekende soort zijn, moeten vastgegrepen, uitgeplozen en begrepen worden. Waar voorheen Microsoft definitieve desktopdominatie in handen leek te hebben, worden nu de geluiden van ontevredenheid en de schreeuw naar innovatie luider. Niks mis mee.

Laat ik uitleggen hoe het er voorheen aan toe ging in de GNU/Linux wereld (en daarvoor weer praktisch op dezelfde manier in de UNIX wereld). Als je van de eerste of tweede lichting GNU/Linux/BSD gebruikers bent, zal je op een bepaald moment zat geweest zijn van DOS en de onhebbelijkheden van het systeem. Of je knapte af op de opkomst van MS als all-in softwarebedrijf en de vrij brakke software die dat voorbracht. Je bestelde je eerste GNU/Linux CD'tje via onofficiele kanalen, of je downloadde een diskette distributie vanaf het Internet met je modempje.

Installeren was niet in een klik en een zucht klaar, maar vereiste zorgvuldige bestudering van de digitale documentatie in de vorm van README bestanden en het groeiende aanbod aan HOWTO documenten. Er /was/ geen community in je omgeving, er /waren/ geen grote fora waar je al je vragen kwijt kon. Hooguit kon je in nieuwsgroepen vinden wat je zocht, maar die vlieger ging ook niet altijd op.

Met bloed, zweet en tranen kreeg je je systeempje aan het draaien. En ondanks sommige punten van kritiek die je misschien nog had, was je tevreden met je kindje en zorgde je er goed voor. Je kennis nam langzaam maar zeker toe en je maakte vrienden in het online wereldje dat langzaam groeide, maar waarvan de stem luider werd. De stem die het opnam voor vrijheid, ten strijde trok voor het behalen van een heilig doel: het openbreken van de gesloten computerwereld.

In 1999 vond de eerste GNU/Linux-boom plaats. De media kregen niet genoeg van dit wonderkind en de voordelen werden herhaald, voorgekauwd, uitgemolken. Helaas stond praktisch altijd bovenaan het voordelenlijstje 'gratis' (i.p.v. 'vrij') en bovenaan het nadelen lijstje dat het niet zoals Windows werkte. Na een korte tijd stilte aan het begin van het nieuwe millennium, begon het weer te borrelen in de groeiende community's en werden de inmiddels opgerichte fora en mailinglisten overspoeld met nieuwkomers waarvan een vrij groot deel een 'M$ 1k g4 je H4X0R3n!!1' instelling hadden. Nieuwkomers kwamen en gingen, omdat het tegenviel: 'te moeilijk', 'lelijk', 'windows is beter'.

De groei neemt nog steeds toe. Elke dag zijn er mensen die om welke reden dan ook afstappen van Windows. Sommige mensen geven een legitieme reden, bijvoorbeeld de behoefte aan controle over het systeem, de neiging naar openheid of de zoektocht naar stabiliteit. Anderen zijn MS-bashers die gewoon even willen aantrappen tegen een regime, een dictatuur. De laatste groep valt in de regel het eerste terug op het 'vertrouwde' Windows.

Wat zijn de signaleringen op fora en nieuwsgroepen in het algemeen? Ten eerste lijkt het alsof de halve wereld blind of analfabeet is geworden in vrij korte tijd. Waar vroeger het hele net afgezocht werd naar oplossingen in de HOWTO's, artikelen en online boeken, weet de gemiddelde nieuweling deze niet meer te vinden en weigert frequent deze documentatie door te nemen. Gevolg is dat elke vraag die in ze opkomt gedeponeerd en gecrosspost wordt op tig nieuwsgroepen en fora. Er is niks mis met het stellen van vragen, maar de meeste vragen zijn al duizend keer gesteld op het Internet, met als antwoord tienduizend reacties. Is het luiheid, Google-onkunde of steekt er iets anders achter? Wat het ook is, het zorgt regelmatig voor beladen discussies, waar de heilige Emacs/vi oorlogen niks bij zijn.

Een ander struikelblok binnen community's is de opvatting van veel nieuwelingen dat GNU/Linux 'een gratis Windows' is. GNU/Linux is geen Windows, dat is nooit de bedoeling geweest en dat zal (hopelijk) nooit de bedoeling worden. Dit brengt met zich mee dat het een andere insteek heeft op het gebied van installatie, configuratie en gebruik. In GNU/Linux gaat het allemaal om controle. Controle over je programma's, controle over je hardware en je bestanden. Controle over toegangsrechten en bereikbaarheid van het systeem. De media is de oorzaak van deze 'gratis Windows' hype. Een hype die ook gelijk de meningen vormt van mensen die ook daadwerkelijk een systeem verwachten dat exact hetzelfde werkt als Windows.

Deze misverstanden zorgen zoals gezegd voor frictie binnen gemeenschappen. Over en weer GNU/Linux/Windows bashen is het gevolg van deze irritaties. De community fragmenteert en mensen krijgen een slecht beeld van elkaar. Dit kan fataal zijn voor bloeiende fora en nieuwsgroepen.

Hoe te handelen?

Mocht je nieuw zijn met GNU/Linux, BSD en Open Source, probeer je dan bescheiden op te stellen binnen community's. Windows kennis is praktisch waardeloos in de *nix wereld, dus waar je vroeger heerser in het land der muisklikkers was, ben je nu weer terug bij af: een newbie. Daar is niks mis mee. De community neemt snel nieuwe mensen op, zolang er geen irritaties ontstaan. Om deze irritaties te voorkomen een aantal tips:

Voordat je een vraag stelt:

Lees alle documentatie (online, papier, boeken) die met je distributie meegeleverd wordt.
Zoek met Google op verschillende manieren naar eventuele vragen en oplossingen op het gebied waar je problemen tegenkomt.
Lees HOWTO's, README's die met het onderwerp te maken hebben.
Zoek de archieven van het forum, de nieuwsgroep of de mailinglist waarop je de vraag wilt stellen, om te voorkomen dat je iets vraagt dat al vaker is langsgekomen.

Mocht iets niet lukken:

Ga niet je gal spuwen op een forum. Wat jou niet lukt, is veel andere mensen wel gelukt, dus ligt de fout waarschijnlijk bij jezelf en je eigen onkunde (als je begint kun je ook niet alles weten).
Formuleer je feedback op de software of drivers of andere delen van de distributie die je gebruikt en stuur deze mail naar de ontwikkelaars van het specifieke stuk sofware. Let goed op dat je de juiste vraag/feedback naar de juiste ontwikkelaars stuurt. Ga niet zitten bashen, maar geef feedback op wat je graag zou zien veranderen.
Stuur bugreports in bij software die nog niet 'af' is. Dit helpt enorm in de ontwikkeling. Als meer mensen problemen hebben en hetzelfde bugreport opsturen, dan wordt er vast snel werk van gemaakt door de ontwikkelaars.

Mocht iets wel lukken:

Schrijf op hoe je het voor elkaar hebt gekregen en welke problemen je tegenkwam en hoe je die hebt opgelost. Andere nieuwkomers kunnen hier heel veel aan hebben. Stuur je documentatie naar een GNU/Linux website ter plaatsing.
Geniet van je GNU/Linux/BSD systeem.